Ruchy płodu, które odczuwa mama oczekująca na narodziny dziecka, są zazwyczaj powodem największej radości, gdyż to jest namacalny dowód, że dziecko rzeczywiście rozwija się w jej brzuchu. Wszystkie wcześniejsze objawy czy dolegliwości, test ciążowy, czy nawet obraz USG czasem nie są wystarczająco przekonywające. Jednak te same ruchy mogą być dla kobiety także powodem do niepokoju. Najpierw możesz martwić się, że jeszcze ich nie odczuwasz, później, że odczuwasz zbyt intensywnie lub zbyt rzadko.

Pierwsze ruchy płodu, jeśli jesteś pierwszy raz w ciąży powinnaś zacząć wyczuwać około 20 tygodnia ciąży. Kobiety, które są w kolejnej ciąży, wyczuwają je od około 18 tygodnia ciąży lub nawet wcześniej. Takie ciężarne po prostu wiedzą czego mogą się spodziewać. Ruchy płodu mogą być odczuwane jako trzepotanie, drżenie w brzuchu, pękanie bańki, szarpanie, trącenie. Jeśli jednak nie poczujesz aktywności dziecka w tych tygodniach, możesz być jeszcze spokojna, gdyż odchylenia od tych terminów zdarzają się dość często (mogą być zauważalne już w 14 tygodniu, ale mogą nie być odczuwalne do 26 tygodnia). Szczególny problem z wyczuciem tych ruchów możesz mieć, gdy masz trochę za dużo kilogramów nagromadzonych w trakcie ciąży lub już wcześniej miałaś nadwagę. Jeśli jednak nie poczujesz ruchów do 22 tygodnia powinnaś zgłosić to lekarzowi. Wykona on na wszelki wypadek badanie USG w celu oceny stanu dziecka.

Pomiędzy 24. a 28. tygodniem ciąży dziecko jest najbardziej ruchliwe. Jednak aktywność dziecka może być różna w ciągu kolejnych dni - mogą być dni o większej i mniejszej aktywności. Także w ciągu dnia są momenty, kiedy dziecko śpi (szczególnie wtedy, gdy jesteś w ruchu, gdyż uspokaja je wtedy kołysanie). Z kolei w chwilach odpoczynku w dzień lub gdy śpisz w nocy, dziecko może być najbardziej ruchliwe. Aktywność malucha może być większa również po spożyciu posiłku lub gdy jesteś zdenerwowana. Pomiędzy 28. a 32. tygodniem aktywność płodu staje się bardziej zorganizowana i stała, o określonych porach odpoczynku i ruchliwości. Natomiast w ostatnim miesiącu ciąży, gdy główka wstawia się już do kanału rodnego, ruchy dziecka stają się znacznie utrudnione i nie są już tak częste jak wcześniej.

Przeciętna aktywność dziecka w okresie do 32 tyg. ciąży to 90 odczuwalnych ruchów w ciągu 12 godzin, a w terminie porodu jest ich już ok. 50.

Niektóre czynniki mogą mieć wpływ na zmniejszenie liczby ruchów dziecka w macicy: palenie papierosów, niektóre leki (diazepam, barbiturany - leki psychotropowe), niedobór tlenu spowodowany zmniejszonym przepływem łożyskowym ( np. w przypadku nadciśnienia), choroby mamy (np. wady serca, anemia).

Z kolei zewnętrzny hałas, dotyk lub ucisk na dziecko z zewnątrz, ostre niedotlenienie (w początkowej fazie np. przy odklejaniu się łożyska), mogą powodować mogą zwiększyć aktywność ruchową dziecka.

Rozmowa Marty (34 tydz.ciąży) z położną Natalią.

Lekarz lub położna prowadząca ciążę w pewnych sytuacjach mogą zalecić ci liczenie ruchów płodu. Nie zawsze jest to konieczne, choć niektórzy z nich proponują liczenie każdej kobiecie, nawet, gdy ciąża przebiega bez zakłóceń. Istnieją różne sposoby takiej kontroli ruchów.
Metoda ilościowa.
Połóż się na boku i licz odczuwalne, wyraźnie oddzielone ruchy dziecka. Powinnaś odczuwać przynajmniej 10 ruchów w ciągu 2 godzin. Liczy się wszelkie ruchy (kopanie, poruszanie, szmery, przewracanie się). Kontrolę taką powinno się wykonywać codziennie . Jeśli dziecko wydaje się niemrawe , spróbuj wypić trochę mleka lub soku, aby je rozruszać i zacznij znowu liczyć ruchy. Wprawdzie brak aktywności nie zawsze wskazuje na problemy, może jednak sporadycznie oznaczać niepokojący sygnał ze strony płodu.

Metoda „licz do 10″
Jeśli ciąża przebiega prawidłowo możesz liczyć ruchy metodą Cardiff (licz do 10). Polega ona na tym, że od 30 tyg. ciąży codziennie od godziny 9.00 do 21.00 liczysz ruchy dziecka. Odczucie 10 ruchów w ciągu 12 godzin uznaje się za wynik prawidłowy. Odczucie 10 ruchów w krótszym czasie oznacza zakończenie testu - i przeważnie test kończy się wcześniej. Możesz założyć sobie „kartę ruchów” , na której zapiszesz czas, po którym nastąpił ostatni 10 ruch dziecka. Natomiast jeśli nie doliczysz się 10 ruchów w ciągu tych 12 godzin, następnego dnia baczniej zwracaj uwagę na ruchy dziecka. Jeśli sytuacja znów się powtórzy - zgłoś się do lekarza.

Pilnie skontaktuj się ze swoim lekarzem prowadzącym lub położną albo udaj się wprost do szpitala w celu wykonania zapisu KTG, gdy:

- zauważysz wyraźną zmianę się charakteru ruchów - z delikatnych, bezbolesnych na szybkie, bolesne lub odwrotnie;
- zauważysz, że nastąpiła wyraźna zmiana ilości ruchów płodu;
- nie odczuwasz ruchów przez 12 godzin.

Pamiętaj, że twoje odczucia są najważniejsze, nie zawsze musisz się opierać na wyniku liczenia ruchów. Jeśli czujesz się zaniepokojona zachowaniem malucha w brzuchu, jest to już powód, by skontaktować się z kimś z personelu medycznego w celu przeprowadzenia właściwych badań (KTG USG). Nie porównuj też wyników własnej obserwacji z obserwacjami innych mam, gdyż każdy maluch ma swój niepowtarzalny temperament, może jest bardziej ruchliwy, albo właśnie więcej śpi i odpoczywa niż inne dzieci.