To już drugi wpis z cyklu „Anatomia ciąży”. Pierwszy:  Pęcherz płodowy - Anatomii ciąży cz.1

Pisząc część pierwszą zapomniałam wspomnieć o pewnym wydarzeniu z przeszłości, które teraz skłoniło mnie do pisania na ten temat. Wiem, że dziś kobiety oczekujące dziecka są bardziej wyedukowane na temat ciąży, porodu itp. niż panie kilkanaście lat temu, między innymi dzięki dostępności tych informacji w internecie oraz mnogości publikacji w księgarniach. W „tamtych czasach” internetu nie był powszechny, a na półkach sklepowych książek niewiele (były trudne do zdobycia, co wydaje się dziś absurdem). Sytuacja miała miejsce na piątym roku moich studiów. W ramach zajęć z „Ginekologii i położnictwa” miałam kilkugodzinny dyżur na porodówce. Każdy student dostawał pod opiekę jedną pacjentkę - właśnie przydzielono mi się młodą dziewczynę, która trafiła na odział porodowy  w mniej więcej 33-34 tygodniu ciąży. Okazało się, że to była również studentka medycyny, ale z pierwszego roku. Nie miałby znaczenia ten fakt, gdyby nie to, co wkrótce usłyszałam z jej ust. Byłam już po dyżurze, ale jeszcze przebywałam na terenie szpitala (trwały inne zajęcia) - w przerwie zajrzałam do „mojej” pacjentki. Wtedy zaniepokojona dziewczyna zwierzyła mi się: „ Podobno pękł mi pęcherz, nie wiem jak to możliwe, bo nadal siusiam normalnie”. Studentka pierwszego roku medycyny nie wiedziała o istnieniu pęcherza płodowego! Myślała, że pękł jej pęcherz moczowy! Być może w programie pierwszego roku studiów medycznych nie było jeszcze mowy o strukturach anatomicznych powstających w czasie ciąży, ale nie mogłam pojąć jak kształcąca się na medycynie osoba może nie zainteresować się choćby tym, ze jednym z objawów rozpoczynającego się porodu jest pękniecie pęcherza płodowego.

Zatem dlatego właśnie postanowiłam na blogu zamieścić choćby w kilku zdaniach opisy narządów i struktur powstających  tymczasowo w okresie ciąży, wchodzących w skład tzw. popłodu - błon płodowych, pępowiny i łożyska. Dziś o pępowinie.

Pępowina

Jest to sprężysty „sznur” łączący dziecko z łożyskiem, a poprzez łożysko z mamą. Zawiązkiem pępowiny jest szypuła brzuszna, widoczna pod koniec 2 tygodnia życia zarodkowego jako pasmo tkanki łącznej.

Pępowina osiąga przeciętnie długość 50 cm, ale może mieć rozmiary od 30 do nawet 120cm. Grubość wynosi od 1 do 1,5cm. Prawidłowo w jej skład wchodzą naczynia krwionośne: dwie tętnice i jedna żyła, tkanka łączna galaretowata (galareta Whartona), nabłonek pokrywający.

Tkanka łączna galaretowata bierze udział w wymianie miedzy krwią płodową , płynącą w naczyniach pępowiny, a płynem owodniowym. Tkanka ta jest dość sztywna, dzięki temu jej głównym zadaniem jest jednak ochrona naczyń krwionośnych przed zapętleniem.

przekrój pępowiny widoczny pod mikroskopem:

Poprzez żyłę pępowinową przepływa krew  utlenowana od matki do dziecka wraz ze wszystkimi składnikami odżywczymi koniecznymi dla rozwoju dziecka. Tętnice pępowinowe są z kolei dwie. Zbędne produkty przemiany materii dziecka poprzez te naczynia,  a następnie poprzez łożysko  dostają się do układu krążenia mamy.

Zauważ, że normalnie w krążeniu człowieka krew ultenowana płynie  tętnicami, a krew z produktami przemiany materii wraca do serca żyłami. Po drugie jednej tętnicy towarzyszą dwie żyły, a nie odwrotnie jak się to występuje w krążeniu płodowym.

Po urodzeniu się dziecka pępowinę zaciska się klamerką i odcina ok. centymetr nad zaciskiem od strony łożyska. Dobrze jest poczekać aż pępowina przestanie samoistnie tętnić, gdyż w dalszym ciągu dziecko otrzymuje utlenowaną krew z krążenia mamy. Wtedy to noworodek może spokojnie podjąć nowy sposób oddychania - własnymi płucami.

 fot.by Jake i Brady www.flickr.com