O czym śnią kobiety w ciąży?….. jeśli w ogóle śpią ;)

12/11/2011 at 00:21

Zwykle jest tak, że na początku ciąży okropnie chce nam się spać. To naturalna reakcja organizmu na zmiany dokonujące się w naszym ciele. Sama prawie nic nie pamiętam z pierwszego trymestru mojej ostatniej ciąży (z wcześniejszych także, ale to było kilkanaście lat temu), ponieważ chyba cały ten początek przespałam 😉 Praktycznie już po powrocie z pracy kładłam się na drzemkę, wstawałam, by znów położyć się spać „z kurami”.

Jednak zapotrzebowanie na sen zmienia się w miarę upływu czasu. W drugiej połowie ciąży zaczynają się u wielu z nas problemy z zasypianiem lub częste budzenie się. Na szczęście już mniej godzin snu potrzebne jest, by czuć się wyspaną. W zaawansowanej ciąży najtrudniej jest znaleźć odpowiednią pozycję leżącą. Jak już pisałam już na blogu wiele miesięcy temu, najbardziej polecaną pozycją jest leżąca na boku. Oczywiście nie zawsze się udaje spać całą noc w ten sposób. Jednak na pewno należy się przekręcić na lewy bok, jeśli poczujesz się słabo leżąc w innej pozycji – szczególnie gdy leżysz na wznak, bo może dojść do ucisku żyły głównej dolnej.

Nowe standardy w opiece okołoporodowej? – niestety nie jest za różowo

29/09/2011 at 20:18

O nowych standardach w położnictwie, które obowiązują w Polsce od 8 kwietnia br. piszę już na blogu od paru miesięcy. Standardy mają na celu ujednolicić opiekę sprawowaną nad kobietą ciężarna w ciąży fizjologicznej i w czasie fizjologicznego porodu oraz połogu. W niektórych szpitalach już od dawna sposób postępowania kobietą i jej dzieckiem w czasie porodu nie odbiegał od przyjętych obecnie wytycznych. Niestety w wielu placówkach stosowane procedury czy zwyczaje są dalekie od przyjętego standardu. I jak się okazuje zmian żadnych do tej pory nie widać (albo wybiórczo zastosowano się do nowych zaleceń).

19 września w siedzibie „Gazety Wyborczej” przy ul. Czerskiej odbyła się publiczna debata o „Standardzie opieki okołoporodowej”. Celem debaty miało być zastanowienie się „jakie bariery stają na drodze wdrażania standardu, jak można go upowszechnić oraz jak regulować procedury medyczne stosowane wobec porodów niefizjologicznych”.

Test ciążowy online – śmiać się czy płakać?

30/08/2011 at 01:55

Mogę o sobie powiedzieć, że jestem fanką internetu i doceniam wszystkie udogodnienia, jakie mogę znaleźć w sieci. Śledzę też z racji mojej działalności wszelkie informacje o produktach, usługach czy też innych „polepszaczach” życia kobiety ciężarnej. Jedna z usług, która mnoży się w internecie on miesięcy, nie daje mi jednak spokoju – wywołuje i oburzenie i śmiech . Sama prowadzę działalność internetową, dla niektórych dość kontrowersyjną (przeczytałam kiedyś, że internetowa szkoła rodzenia, to „robienie wody z mózgu pierwiastkom”). Na szczęście większości tych pań, które decydują na udział w kursie, okazuje się on pomocny.

Czy jopisane przeze mnie działania niektórych serwisów internetowych, mogą być dla kogoś przydatne? czy nie jest to zwykłe naciąganie?

Testy i teściki ciążowe online!

Ruchy płodu, czyli „wyginam śmiało ciało”

23/08/2011 at 23:31

Ruchy płodu, które odczuwa mama oczekująca na narodziny dziecka, są zazwyczaj powodem największej radości, gdyż to jest namacalny dowód, że dziecko rzeczywiście rozwija się w jej brzuchu. Wszystkie wcześniejsze objawy czy dolegliwości, test ciążowy, czy nawet obraz USG czasem nie są wystarczająco przekonywające. Jednak te same ruchy mogą być dla kobiety także powodem do niepokoju. Najpierw możesz martwić się, że jeszcze ich nie odczuwasz, później, że odczuwasz zbyt intensywnie lub zbyt rzadko.

Jak dbać o odporność dziecka od pierwszych chwil?

09/08/2011 at 16:59

Jeszcze w brzuchu mamy, w czasie życia płodowego u dziecka kształtują się organy układu odpornościowego. Najbardziej jednak burzliwy rozwój odporności u malucha następuje tuż po urodzeniu.

Pierwszymi antygenami, z którymi zetknie się niedojrzały układ immunologiczny noworodka, są bakterie, które w sposób fizjologiczny powinny pochodzić od mamy. Te bakterie w pierwszych godzinach po porodzie dostają się do przewodu pokarmowego nowonarodzonego dziecka i zasiedlają na trwałe jelita. Tworzą tzw. mikroflorę jelitową (bakterie jelitowe).

Bakterie jelitowe są więc najważniejszymi naturalnymi antygenami i to one aktywują dojrzewanie układu odpornościowego. Stymulują one limfocyty B do produkcji przeciwciał, powodują dojrzewanie limfocytów T, które regulują odpowiedź immunologiczną organizmu oraz powstawanie limfocytów T przeciwzapalnych, a z kolei hamują powstawanie limfocytów T, odpowiedzialnych za powstanie alergii.

Zmysły, które pomagają – kontakt skóra do skóry oczami psychologa

08/08/2011 at 08:32

Publikuję dziś bardzo ciekawy artykuł psycholog z naszej internetowej szkoły rodzenia Magdy Ładziak. Można znaleźć w nim kolejne dowody na to, że kontakt „skóra do skóry” mamy i noworodka chwilę po porodzie ma niebagatelne znaczenie dla nowonarodzonego dziecka.

Zmysły, które pomagają – kontakt skóra do skóry oczami psychologa

Maluchy rodzą się już z intuicyjnymi zdolnościami, można powiedzieć, że mają zaprogramowane instrukcje jak przetrwać. Są to zdolności jakie posiadają wszystkie ssaki, aby po porodzie móc znaleźć pokarm. Tak więc noworodek pojawia się na świecie z neurochormonalnymi, sensorycznymi elementami, które w bezpośredni lub pośredni sposób pomagają malcowi przeżyć na tym świecie. Węch, wzrok, dotyk , smak, dźwięk to wszystkie zmysły pomagające w pierwszym kontakcie.

Ciąża to nie choroba, ale…

22/07/2011 at 09:49

Każdy zna to powiedzenie, że „ciąża to nie choroba”.  Szczególne upodobanie do tego sloganu mają ci, którzy  nie chcą przyszłej mamie ustąpić miejsca w tramwaju czy autobusie, nie chcą przepuścić w kolejce do lekarza czy w sklepie itp. Owszem, ciąża to fizjologia, kobiece ciało jest przygotowane do tego, by tworzyć środowisko dla rozwoju nowego człowieka, aż do momentu narodzin. Za chorobę popularnie uważamy stan, gdy w naszym organizmie coś zaczyna działać nie tak jak dotychczas: coś boli, zaburza się czegoś funkcja, przerasta, zmniejsza się, napina się, gęstnieje, rozrzedza się itp.

No dobrze, ciąża to nie choroba, ale….

W czasie ciąży organizm kobiety dostosowuje się do zwiększonych wymagań, jakie stawia przed nim rozwijające się w nim nowe życie. Aby temu sprostać:

Wzrasta objętość krwi krążącej w organizmie przyszłej mamy i to o 30-40%

Wzrasta objętość wyrzutowa serca, czyli ilość ilość krwi wtłaczanej przez jedną z komór do odpowiedniej tętnicy w czasie pojedynczego skurczu serca.

Wzrasta pojemność serca;

Tętno przyspiesza z 70 uderzeń/minutę przed ciążą, do 85 uderzeń na minutę na końcu ciąży;

Zwiększa się przepływ krwi przez narządy, szczególnie przez macicę, nerki i skórę;

W kończynach dolnych zwiększa się ciśnienie żylne (utrudnienie odpływu krwi na skutek ucisku ciężarnej macicy), co  w efekcie może się przyczynić do powstania żylaków na nogach, sromie czy odbycie;

fot. 40weeks_ua www.flickr.com

Zwiększa się też objętość osocza w organizmie (aż o 40-50%);

Liczba białych krwinek również jest większa – od 7000 rośnie do 10000/mm3;

Wzrasta OB (szybkość opadania krwinek w jednostce czasu);

Wzrasta aktywność układu krzepnięcia;

Progesteron (ważny hormon ciążowy) działa rozluźniająco na różne mięśnie, m.in. na mięśnie ściany pęcherza moczowego, moczowodów i miedniczek nerkowych, tym samym powoduje słabszy przepływ moczu przez drogi moczowe (i sprzyja zakażeniom);

Zwiększa się przesączanie w kłębuszkach nerkowych oraz ilość zwrotnie wchłanianego wapnia i wody (zatrzymanie w organizmie);

Z kolei zwiększa się wydalanie glukozy, aminokwasów, białek oraz witamin rozpuszczalnych w wodzie;

Wydziela się więcej śliny, a jej pH jest niższe – takie warunki sprzyjają występowaniu próchnicy;

W przyzębiu następuje rozrost naczyń krwionośnych, co daje skłonność do krwawień z dziąseł;

Zmniejsza się napięcie mięśniówki żołądka i jelit (znów progesteron) – no i mamy z tego powodu mdłości, wzdęcia oraz zaparcia

Rozluźnienie wpustu żołądka (progesteron!) daje nam objawy w postaci zgagi (cofanie się treści żołądkowej);

fot. 40weeks_ua www.flickr.com

Motoryka przewodu pokarmowego wyraźnie spowalnia, wydłuża się czas opróżniania żołądka, a treść jelitowa wolniej się przesuwa;

Przesuwanie się pokarmu przed jelito grube również jest wolniejsze, to sprzyja zaparciom;

Zmniejsza się napięcie mięśniówki pęcherzyka żółciowego (pod wpływem estrogenów może rozwinąć się zastój żółci w przewodach żółciowych wewnątrzwątrobowych  – cholestaza ciężarnych)

Tor oddychania zmienia się z żebrowego na przeponowy;

Następuje zwiększenie pojemności płuc i wymiany gazowej;

Zwiększa się zapotrzebowanie na tlen, wobec tego następuje wzmożona wentylacja płuc  (z 7,25 do 10,5l/minutę). Pod koniec ciąży połowa dostarczanego tlenu jest przeznaczona na potrzeby dziecka;

Na skutek działania relaksyny oraz progesteronu następuje wzrost elastyczności tkanki  łącznej i włókien kolagenowych, co powoduje wzmożoną ruchomość w stawach miednicy. Ale nie tylko, bo inne stawy też tak reagują i stąd np. skłonność do wypuszczania wszystkiego z rąk w czasie ciąży (tłuczemy talerze J);

Zmienia się usytuowanie środka ciężkości, pogłębia się lordoza (naturalne wygięcie) kręgosłupa w odcinku lędźwiowo-krzyżowym;

fot. Schwangerschaft www.flickr.com

Zwiększa się pigmentacja skóry na skutek odkładania się barwnika melaniny na brodawkach oraz w linii białej brzucha;

Na twarzy mogą pojawić się brązowe plamy (nazywane ostudą ciężarnych) – również na skutek gromadzenia się melaniny;

Pojawiają się rozstępy skórne spowodowane rozciąganiem skóry i przerywanie ciągłości włókien elastycznych, dzieje się to również na skutek zwiększenia wydzielania ACTH, hormonu adrenokortykotropowego;

Wzrasta podstawowa przemiana materii – mniej więcej o 20-25% ;

Zwiększają się potrzeby energetyczne przyszłej mamy –  w ostatnim trymestrze ciąży potrzebuje o ok. 500 kcal więcej niż na początku ciąży;

Zwiększa się wydzielanie hormonów z przedniego płata przysadki mózgowej: somatotropiny, adrenokortykotropiny, tyreotropiny, wzrasta aktywność oksytocyny;

W pierwszych trzech miesiącach następuje powiększenie jajników (po tym czasie wracają one znów do normy);

Nasila się czynność tarczycy – m.in.  w wyniku zwiększonej utraty jodu w nerkach;

Dochodzi do wzrostu aktywności gruczołów przytarczycowych;

Wzrasta aktywność kory nadnerczy – wydzielają więcej kortyzolu;

Pojawia się dodatkowy gruczoł endokrynny – łożysko. Produkuje ono cały zestaw hormonów potrzebnych dla utrzymania i rozwoju ciąży – gonadotropinę łożyskową (hCG), laktogen łożyskowy (hPL), progesteron i estrogeny.

W pierwszym trymestrze ciąży kobieta może czuć się nieustannie zmęczona, senna i drażliwa. Do tego bardzo często albo nie ma wcale apetytu albo ma z kolei duży apetyt na niektóre potrawy. Do tego dochodzą: nudności, wymioty, ślinotok, zgaga.

fot. CammiRose www.flickr.com

Piersi powiększają się, są bolesne i napięte. Na skórze piersi pojawia się siatka prześwitujących naczyń krwionośnych. Od połowy ciąży piersi produkują siarę, która może pojawiać się na zewnątrz;

Powiększająca się macica uciska na inne narządy dając szereg objawów: uczucie parcia na mocz, gdy uciska pęcherz moczowy, uczucie duszności związane z uciskiem na płuca, kurcze nóg i obrzęki związane z zastojem krwi w kończynach.

Do tego jeszcze od połowy ciąży dochodzą skurcze macicy, które objawiają się twardnieniem brzucha.

Mniej więcej od połowy ciąży mama zaczyna wyczuwać ruchy rozwijającego się dziecka, a pod koniec ciąży maluch może sprawiać jej nawet ból swymi intensywnymi kopniakami od wewnątrz.

Uf, ale się tego uzbierało, a przecież to nie jest jeszcze dokładnie wszystko, co można by tu wymienić. To naprawdę niezła rewolucja w organizmie kobiety. A wszystko to w celu, by mały człowieczek rozwinął się przez 9 miesięcy i mógł stać się odrębną istotą.

post napisany na podstawie książki "Opieka nad kobietą ciężarną" pod red. Agnieszki M. Bień

Lipcowa edycja konkursu dla blogerek/blogerów piszących o ciąży

11/07/2011 at 21:39

Jak co miesiąc startujemy z konkursem na „Blog miesiąca” i zapraszamy panie, panów, pary będące w ciąży i opisujące ten stan na blogu. Muszę przyznać, że pod koniec każdej edycji mamy nie lada zadanie, bo wybór najlepszego spośród  tak świetnych blogów jest niezmiernie trudny. Najchętniej obdarowałybyśmy nagrodami wszystkie blogerki i blogerów, bo na każdej ze stron można znaleźć coś niepowtarzalnego. Jesteście niesamowite (i niesamowici – bo zdarzają się też panowie!). Najbardziej podoba nam się Wasz dialog i wymiana myśli czy poglądów pomiędzy blogami. Tworzycie świetną społeczność. I to jest najważniejsze, a nasz konkurs to tylko taka zabawa w tle 🙂

Niemniej jednak zapraszamy znów wszystkich Was do tej zabawy. Zachęcamy też kolejne blogeki i blogerów, by dołączali zarówno do społeczności, jak i do konkursu.

Proszę wcześniej o zapoznanie się z regulaminem na końcu tego postu.

W miesiącu lipcu naszym sponsorem jest firma Ekobaby. Pod tym linkiem znajdziecie serwis poświęcony Elimination Communication (wychowaniu bezpieluchowemu), nowoczesnym, ekologicznym pieluszkom z materiału i innym produktom pochodzenia naturalnego. Znajdziecie tam również sklep internetowy z całą gamą produktów związanych z tematem serwisu, pieluszki wielorazowe, chusty, ubranka dla dzieci, zabawki i inne ekologiczne produkty oraz książki poświęcone Rodzicielstwu Bliskości.

Jenak przede wszystkim chciałabym wam przedstawić właścicielkę serwisu – Anię Nogajską. Ania to propagatorka ekologii i Rodzicielstwa Bliskości. W jednym z numerów Dobrej Mamy ukazał się mój artykuł o mamach, które zainspirowane macierzyństwem, rozpoczęły własną działalność. Jedną z bohaterek artykułu była właśnie Ania. Udzieliła do niego krótkiej wypowiedzi: „Gdy synek był jeszcze bardzo mały dowiedziałam się o Wychowaniu Bezpieluchowym, przetłumaczyłam niemieckie informacje na ten temat i tak powstał portal Ekobaby. Dosyć szybko weszłam też w zupełnie nowy wówczas temat w Polsce pieluszek wieolorazowych. Zaczęłam dzielić się z rodzicami swoją wiedzą podczas osobistych spotkań i na forach internetowych. Oczywiście padało zawsze pytanie: a gdzie to kupić? No i tak narodził się sklep Ekobaby. Równolegle nieodłączną towarzyszką naszego życia stała się chusta. Dzięki niej poznałam wiele chustomam. Zaczęłyśmy się w regularnie spotykać, wzajemnie się od siebie uczyć. Poczułam, że chciałabym dzielić się wiedzą z innymi rodzicami, ale tak aby być pewną, że nie szkodzę ani im, ani przede wszystkich dzieciom. Po trzech latach od początku tej przygody, zaczęłam prowadzić w Polsce przedstawicielstwo jednej z najlepszych niemieckich Szkół Noszenia, Szkołę ClauWi®.

Ponieważ Ania posiada szeroką wiedzę na temat Rodzicielstwa Bliskości, Wychowania Bezpieluchowego, pieluszek wielorazowych, noszenia w chustach, ekologii, jest często zapraszana jako ekspertka na eventy dla kobiet w ciąży i młodych rodziców, do programów telewizyjnych oraz jest autorką wielu artykułów prasowych na ten temat. Bardzo chętnie też dzieli się swoją wiedzą w rozmowach indywidualnych, chętnie doradza w rozmowie telefonicznej czy w kontakcie mailowym.

Jako nagrodę w naszym konkursie Ania przygotowała ciekawy zestaw produktów dla dzieci o wartości 158,50 zł.

W skład zestawu wchodzi:

1. Buciki do nauki chodzienia- rodzic będzie mógł wybrać wzór- 65 zł
2. Kubeczek Doidy Cup 22,50 zł
3. Pieluszki (2 szt) frotowe Lenya- świetne jako prześcieradełko do wózka, ręczniczek, podkład na przewijak, 27 zł
4. Gryzak na bolesne ząbkowanie 44 zł

Zapraszam raz jeszcze do wzięcia udziału w konkursie!

Informacja o rozstrzygnięciu konkursu ukaże się 10 sierpnia w zakładce KONKURS

Regulamin konkursu

  1. Uczestnikiem Konkursu może być każda osoba posiadająca bloga, będąca aktualnie w ciąży lub jej partner lub obydwoje przyszłych rodziców.
  2. W Konkursie mogą brać udział zarówno blogi nowo powstałe, jak i założone wcześniej, nawet przed ciążą. Ocenie będą poddawane wpisy na blogu dokonane w okresie trwania Konkursu. Jeśli w danym miesiącu autorce/autorowi bloga urodzi się dziecko, również będzie nominowany do nagrody. Blog nie musi zawierać wpisów o tematyce wyłącznie dotyczącej ciąży – mogą to być również wpisy o codziennym życiu lub np. zainteresowaniach autorki/autora.W Konkursie mogą brać udział tylko blogi prowadzone w języku polskim.
  3. Zastrzegamy sobie prawo do wykluczenia bloga z Konkursu bez podania przyczyny.
  4. Zgłoszenia można dokonać wysyłając link do bloga na adres: i.lenkiewicz@przedporodem.pl. Blogi można zgłaszać do końca danego miesiąca, w którym będzie podlegał on ocenie.
  5. Potwierdzeniem, że autorka/autor bloga bierze udział w konkursie, będzie umieszczenie na swoim blogu linku www.blog.przedporodem.pl lub widgetu.
  6. Na blogu “przedPORODEM.pl” na podstronie „Blogerki” przy blogach biorących w danym miesiącu udział w konkursie zamieścimy adnotację „ Ten blog bierze udział w konkursie na Blog Miesiąca”.
  7. Do dnia 10 następnego miesiąca, po miesiącu, który będzie podlegał ocenie, wyłonimy zwycięski blog. Do zespołu oceniającego blogi będą wchodzić osoby na co dzień pracujące w Szkole Rodzenia przedPORODEM.pl: Iza Lenkiewicz – to ja, dyrektor, organizatorka szkoły rodzenia
    Magda Napierała – psycholog w szkole rodzenia
    Magda Liszewska – studentka medycyny, stażystka w naszej szkole rodzenia
  8. Autorka zwycięskiego bloga będzie mogła, jeśli zechce, umieścić na nim znak graficzny “Blog Miesiąca – Konkurs przedPORODEM.pl

  9. O zwycięzcy poinformujemy na blogu „przedPORODEM.pl”  w zakładce “Konkurs”– autor/autorka nie musi, jeśli sobie nie życzy, ujawniać  swojego imienia i nazwiska. Swoje dane personalne (imię i nazwisko, adres) poda tylko do naszej wiadomości, abyśmy mogli wysłać jej nagrodę.

Internetowa Szkoła Rodzenia przedPORODEM.pl na aukcji charytatywnej szczytnycel.pl

10/07/2011 at 12:47

Z przyjemnością zawiadamiam, że nasz kurs internetowy Szkoła Rodzenia przedPORODEM.pl można nabyć na aukcji charytatywnej na portalu szczytnycel.pl.

Kilka słów o serwisie szczytnycel.pl

Jest to jedyny w Polsce serwis aukcyjny, w którym każda wystawiona aukcja jest charytatywna. Współpracuje z kilkudziesięcioma większymi i mniejszymi organizacjami charytatywnymi z całej Polski. Obecnie w serwisie zarejestrowanych jest m. in. kilkanaście organizacji charytatywnych niosących pomoc dzieciom. Największe z nich to: Fundacja Pomocy Dzieciom z Chorobą Nowotworową http://www.fundacja.net/ oraz Fundacja „KAIROS” http://fundacjakairos.org.
W  serwisie to sprzedający decyduje ile procent z każdego sprzedanego przez siebie przedmiotu przekaże fundacji/stowarzyszeniu (może zadeklarować od 1 do 100%). Wybiera też organizację, której chce pomóc lub wybór ten zostawia kupującemu.

Serwis obecnie współfinansowany jest ze środków Europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnego. Jednak jego twórcy wierzą, że po zakończeniu wsparcia dotacją unijną, nadal będą mogli się rozwijać, a dzięki temu coraz bardziej pomagać.

Internetowa Szkoła Rodzenia na aukcji.

Na cele charytatywne przeznaczamy 100% wylicytowanej kwoty. Cena wywoławcza 75 zł. Osoba, która wygra aukcję, będzie mogła sama podjąć decyzję, na jaki cel przekaże pieniądze.

tutaj znajdziesz wykaz fundacji: www.szczytnycel.pl/fundacje

Czas trwania aukcji: 10 dni (koniec aukcji: środa, 20 lipca 2011 godz. 12:01)

tutaj znajdziesz szczegóły aukcji: www.szczytnycel.pl/aukcja/kurs-internetowy-szkola-rodzenia

Gorąco zachęcam do udziału w aukcji. Razem możemy zrobić coś dobrego w szczytnym celu.

Skurcze mięśni w czasie ciąży

01/07/2011 at 19:34

To również związana z ciążą przypadłość. Każdy z nas zapewne doświadczył skurczu łydki i wie, jakie to nieprzyjemne, bolesne odczucie. U kobiet w ciąży takie skurcze łydek, a nawet ud, występują znacznie częściej. Wiąże się to ze zbyt ubogą, w stosunku do zapotrzebowania, dietą. Niedobory wapnia, potasu i magnezu mogą się przyczynić do pojawienia tej dolegliwości. Z kolei pod koniec ciąży powiększająca się macica uciska na nerwy okolicy miednicy mniejszej oraz na duże naczynia żylne, powodując zastój krwi, co sprzyja skurczom mięśni nóg. skurczom sprzyja też przemęczenie, niewłaściwa postawa ciała oraz stosowanie środków moczopędnych.

W celu uniknięcia lub złagodzenia tego objawu należy zadbać o dietę bogatą w wapń (mleko i jego przetwory – szczególnie jogurt i twaróg) i magnez (banany, orzechy, kakao, migdały). Ważne są również witaminy z grupy B. Jeśli trudno ci odpowiednio zbilansować dietę, możesz zażywać preparaty witaminowo – mineralne (zawierające magnez, witaminy z gr.B), ale najlepiej po konsultacji z lekarzem. Dla uzupełnienie niedoborów magnezu i wapnia polecam też wodę mineralną, średnio- lub wysokomineralizowaną. Okazuje się, że magnez i wapń z wody mineralnej jest przez organizm lepiej przyswajalny niż ten z pożywienia. Przeczytaj więcej na ten temat.

Dobrze robią powtarzane kilka razy dziennie ćwiczenia poprawiające krążenie w nogach – np.  chodzenie na palcach, odpoczynek z uniesionymi nogami, ciepłe  kąpiele, masaż. Ciepłą kąpiel oraz masaż polecam przede wszystkim przed pójściem spać, bo skurcze dokuczają najbardziej nocą.

fot. 40weeks_ua www.flickr.com

Jeśli zauważysz u siebie żylaki, które często idą w parze ze skurczami, można stosować rajstopy przeciwżylakowe. Do snu najlepiej układać się z lekko ugiętymi nogami i poduszką między kolanami. W razie wystąpienia surczu pomaga uniesienie  wyprostowanej nogi i zgięcie grzbietowe (do siebie) stopy w stawie skokowym. Po ustąpieniu skurczu można nogę rozmasować.